Czy na postanowienie Sądu w przedmiocie odmowy wyznaczenia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym przysługuje zażalenie?

W codziennych zmaganiach obywateli z wymiarem sprawiedliwości  często spotykana jest sytuacja, w której strona wnioskując o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, uzyskuje od Sądu odpowiedź negatywną. Rodzi się wówczas zasadnicze pytanie, czy postanowienia wydawane w tym zakresie podlegają zaskarżeniu, czy też wniesienie środka odwoławczego jest niedopuszczalne? Choć często pod postanowieniami, o jakich mowa, zawarte są pouczenia, że „na powyższe postanowienie zażalenie nie przysługuje”, praktyka taka jest całkowicie błędna.

W wyroku z dnia 8 października 2013 roku w sprawie K 30/11, OTK-A 2013/7, poz. 98, Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 81 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewiduje sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego jest niezgodny z Konstytucją RP.

W konsekwencji ustawa z dnia 12 czerwca 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. poz. 1186) wprowadzała zasadę, w myśl której na zarządzenie prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a na postanowienie sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy – zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu.

Należy zauważyć, że choć art. 81 § 1a k.p.k. nie został wymieniony w art. 88 k.p.k. odnoszącym się do pełnomocnika, to jednak w komentarzach podnosi się, że jest to „niedopatrzenie” ustawodawcy, za czym przemawia fakt, że jednak do pełnomocnika stosuje się odpowiednio art. 81a § 2 k.p.k., w którym jest mowa o rozpoznaniu wniosku o wyznaczenie przedstawiciela procesowego przez prezesa sądu lub referendarza sądowego. Wykładnia funkcjonalna nakierowana na równe traktowanie stron w zakresie dostępu do środka odwoławczego w takiej samej sytuacji procesowej – odmowa wyznaczenia przedstawiciela procesowego, gdy oskarżonemu przysługuje zażalenie na podstawie art. 81 § 1a k.p.k. – uzasadnia sięgnięcie po analogia legis i przyjęcie, że do pełnomocnika ma również odpowiednie zastosowanie art. 81 k.p.k., w tym § 1a.

W konsekwencji na postanowienie o odmowie przyznania pełnomocnika z urzędu przysługuje zażalenie, które złożyć należy w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu postanowienia. Zażalenie składa się do tego samego Sądu, który wydał zaskarżone postanowienie!!!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *